Reviews

Een goed geschreven verhaal over een Joodse familie, die ten tijde van de Tweede Wereldoorlog leven.

De 6 kinderen Birnbaum worden op transport naar Nederland gezet. Hun moeder mag niet mee, want alleen kinderen worden toegelaten tot het veilige Nederland. Ondanks hun eigen problemen zet de familie zich in voor anderen door een weeshuis te runnen in kamp Westerbork en later in kamp Bergen-Belsen.
Wie dacht dat hun problemen over waren na de oorlog heeft het mis. Als ze terugkeren naar Nederland wordt hen om paspoorten gevraagd, maar die hebben ze niet, weten we. Uiteindelijk mogen ze dan toch blijven.

Indrukwekkend boek, wat soms een beetje lastig las, omdat er vrij vaak van hoofdpersoon werd gewisseld. Desalniettemin een aanrader. De boeken van Letterie over dit onderwerp zijn altijd goed doordacht, toegankelijk en onderzocht. Zeker een aanrader.

Een mooi, goed te lezen boek over hoe een Joodse jongen ‘alleen’ de oorlog door komt. Eddy en zijn moeder komen terecht in het kamp Westerbork, ondanks dat hun vader een ‘sperre’ heeft. Daar leven zij onder erbarmelijke omstandigheden en wordt de jongen ernstig ziek. Hij krijgt een zwaar geval van dysenterie, verergerd door dat hij pas nog een longontsteking heeft gehad. Na verloop van tijd worden Eddy en zijn moeder vrijgelaten en vertrekken naar Amsterdam, waar zij opgenomen worden in het Joods Ziekenhuis, onder het mom van een ernstige, besmettelijke ziekte. Dat gaat lange tijd goed, tot de Duitsers een razzia houden in het ziekenhuis. Op het nippertje wordt Eddy gered en met een ambulance afgevoerd.
Dan begint een tocht langs diverse opvang- en onderduikadressen. Uiteindelijk heeft hij op 18 verschillende plekken gewoond. Door verraad kwam hij weer in Westerbork terecht. Omdat toen de algemene staking van het spoorwegpersoneel plaats vond, waren er geen transporten meer naar andere kampen. Eddy werd dus niet afgevoerd naar Polen of Duitsland. Op het einde van de oorlog zat de toen nog 11-jarige van Thijn nog steeds in het kamp, waar hij zelfs een tijdje een baantje als bewaker van de collaborateurs kreeg.

Het boek is goed geschreven, zonder dat het verhaal echt te zwaar wordt. Geweld komt in het boek amper voor. Dat het goed komt met de jongen blijkt wel uit het feit dat hij later een poos burgermeester is van Amsterdam.

Nadat ze voor de 3e keer op het politiebureau is geweest, wordt Hanna voor observatie opgenomen in het Paedagogium Achisomog, een kinderhuis voor moeilijke kinderen op het terrein van het Apeldoornsche Bosch. Hanna is woedend en begrijpt er niets van. Ze wil alleen maar naar huis.

Letterie vertelt in dit boek wisselend over Jan, een jongen die Hanna op het station van Apeldoorn heft ontmoet, en over Hanna zelf. Ze beschrijft het ‘veilige’ leven dat Hanna heeft in het tehuis, en over de onveilige buitenwereld waar Jan in leeft. Tijdens zijn werk op het station hoort Jan wat de Duitsers van plan zijn. Hij probeert om de leiding van het Apeldoornsche Bosch te waarschuwen.

Het verhaal is grotendeels op waarheid gebaseerd. Het Apeldoornsche Bosch is inderdaad ontruimd en de patiënten en personeel op beestachtige wijze behandeld door de Duitsers. De belevenissen van Hanna lijken veel op die van een ander meisje waarvan Letterie de dossiers heeft kunnen inzien.

[cite]Dit boek is een onderdeel uit de ‘Vergeten Oorlog’ serie van uitgeverij Leopold. Echt een aanrader voor de wat oudere jeugd.[/cite]

Toon wordt weggestuurd van het kleinseminarie waar hij sinds zijn 12e op zit. Hij komt te werken op het distributiekantoor, maar heeft eigenlijk een heel beschermde leven gehad. Hij weet niets van de distributie, stamkaarten of bonnen. Tijdens zijn werk hoort hij dat er ergens in de buurt een vliegtuig is neergestort en de piloten mogelijk in het bos verborgen zitten. Direct gaat hij er op uit om ze te verbergen voor de Duitsers ze vinden.
Later verneemt hij dat er een controle zal plaats vinden op het kantoor. Hij vlucht en komt uiteindelijk in de Peel terecht, waar hij samen met een groepje mannen diverse verzetsactiviteiten uitvoert.

Goed geschreven verhaal, dat voor mij hoger scoort dan de andere boeken in deze serie, het komt meer ‘volwassen’ over. De personage van Toon is gebaseerd op een echt bestaande persoon, wat het allemaal geloofwaardiger maakt.

Door de ogen van Fien, een 12-jarig meisje, zien we de verschrikkingen van de eerste oorlogsdagen. Zij maakt mee hoe de vader van haar buurjongen, David, zelfmoord pleegt, hoe eerst Rotterdam en later Middelburg gebombardeerd wordt. We volgen Fien, haar broertje Rob en haar moeder op hun weg naar een veilige plek.

Goed en duidelijk beschreven. Niets verhullend, maar ook niet angstwekkend. Ik denk dat dit boek zeker indruk zal maken op de doelgroep. Dat heeft het op mij al gedaan.

Dit boek gaat nou eens niet over de grote helden, maar juist over de onbekende helden, zoals Fien, die zich ontfermt over haar kleine broertje en haar moeder tijdens en na het bombardement op Rotterdam en Middelburg. Zij houdt de familie gedurende de week bij elkaar. Zij komt voor onmogelijke opgaven te staan, maar slaat zich er toch moedig door heen.

Aan het begin van de oorlog wordt de vader van Frank opeens door de Sicherheitspolizei opgehaald. Hij wordt opgesloten in kamp Schoorl en daarna overgebracht naar kamp Amersfoort. In het begin krijgt de familie nog regelmatig bericht, maar dan komt plots een brief terug. ‘Geadresseerde vertrokken. Bestemming onbekend‘ staat er op. Pas veel later krijgen ze te horen wat er gebeurd is. dan moet Frank zorgen voor zijn moeder en zusje. Alleen gaat hij op pad om hout en eten te halen. En hij is pas 12.

Mooi geschreven boek, zonder franjes.  Aanrader. Ergens las ik een commentaar dat het boek te kinderlijk zou zijn, maar laten we niet vergeten wat de doelgroep is van dit boek.

(Dit boek maakt onderdeel uit van de ‘Vergeten Oorlog’ serie).

Een jaar na de gebeurtenissen in het vorige deel ‘Brief voor de Koning‘. is Tiuri eindelijk ridder. Het boek snijdt behoorlijk volwassen onderwerpen aan zoals het doden van een medemens, oorlogsstrategieën en zo. Door de goede schrijfstijl van Dragt worden deze onderwerpen goed te lezen zijn.

Het verhaal had een lekker tempo, niet te snel, maar ook zeker niet te langzaam. Aan niets is te merken dat dit boek al in 1963 is geschreven zo lekker tijdloos was het. Tonke heeft een mooie wereld opgebouwd die ik graag nogmaals zou willen bezoeken.