Reviews

ik heb dit boek als ARC¹ ontvangen van BookFunnel, in ruil voor een review.

Dit boek bestaat uit 3 delen, elk met een ander verhaal, die uiteindelijk bij elkaar komen.

Boek 1 ,Mengele’s Apprantice speelt zich in Berlijn in de jaren ’30. Ernst is een verlegen en onpopulaire jongen. Zijn droom is het om arts te worden. Zijn arme ouders geven alles om zijn droom waar te maken. Als hij eindelijk op de universiteit komt, raakt bij bevriend met een Joodse jongen, Ancel die hem introduceert bij andere Joodse studenten en hun manier van leven. We lezen over het leven van Ernst op de universiteit en bij zijn ouders. Tegen de tijd dat hij zijn eindexamen doet is de oorlog uitgebroken en moet Ernst naar het Oostfront, waar hij een strenge winter tegemoet gaat.  Tijdens een  gevecht in 1942 ontmoet hij een andere dokter die gewond is geraakt. Deze dokter is de beruchte Jozef Mengele. Mengele biedt Ernst een baan aan in Auschwitz-Birkenau.  Onwetend wat hem daar te wachtten staat, neemt Ernst de baan aan.

Boek 2 speelt zich af in Warschau en later Auschwitz. De Joodse familie Alzenberg, vader, moeder, Shoshana en de tweeling, moet gedwongen verhuizen van hun shtetl naar het ghetto van Warschau.  Daar delen zij het kleine appartement met anderen. De Alzenberg’s waren een traditionele Joodse familie. Mannen hadden het voor het zeggen in het gezin, vrouwen en kinderen deden wat hen gezegd werd.  We zien hoe hun manier van leven steeds meer veranderd door de ontberingen die zij moeten ondergaan. Hun oudste dochter, Shoshana, raakt steeds meer in de ban van de wereldse levenswijze van Ruth en Isaac.  Het komt tot een breuk tussen haar en haar ouders. Dan volgt het moment dat de Gestapo het ghetto leeg haalt..  Ruth en Shoshana worden afgevoerd naar Auschwitz-Birkenau.

In boek 3 volgen we het 14 jarige meisje Gissele, dat na de onverwachte dood van haar moeder naar Parijs vertrekt.  Voor haar vertrek heeft zij van een vriend de naam van haar vader vernomen: Jozef Mengele. Giselle zet alles in het werk om haar vader te ontmoeten.  De enige manier om dit voor elkaar te krijgen was om als huishoudster te gaan werken in een bordeel. Daar leert ze van de meisjes hoe zij zich moet gedragen als courtisane. Dit gaat een aantal jaren goed.  Op een dag wordt zij dooreen Duitse officier verkracht. Het lukt haar om hem te doden, maar raakt vervolgens in verwachting. Zij weigert het kind en ontmoet Dr. Marcel Petiot, die haar wel wil helpen, maar … tegen een prijs. Als Giselle er achter komt wat deze Petiot doet, ontsnapt zij naar Berlijn, waar zij Ernst ontmoet.

In eerste instantie werd ik gegrepen door het idee van het boek. Ik wou meer lezen over de ‘apprentice’ , maar we kregen vooral te lezen hoe hij leefde en moeite moest doen om als arme, verlegen en te dikke jongen te overleven. Ik had gehoopt dat we meer zouden lezen over zijn werk met Dr. Mengele.  Het tweede boek stond vooral het leven in een shtetl en de ghetto centraal.  Dit zou eigenlijk het belangrijkste gedeelte moeten zijn, omdat de serie  vooral zou gaan over tweelingen, maar het voelde meer als een boekvuller, waarin de tweeling eigenlijk niet aan bod kwam.  Boek 3 was in mijn ogen eigenlijk het beste van allemaal. Het meisje Giselle, dat ongewild zwanger raakt, in handen komt van een gewetenloze sadist, die haar van de zwangerschap afhelpt, maar haar daarna dwingt hem te helpen bij zijn duistere zaken. Toch had ik gehoopt dat de auteur dit verder uitgewerkt zou hebben. In het einde bleef ik toch nog gefrustreerd achter omdat ik niet weet hoe de ontwikkelingen verder gaan. Misschien in een volgende deel van de serie?

NOOT: Zowel Dr. Mengele als Dr. Petoit hebben echt bestaan, en waren ook in werkelijkheid sadisten. In dit boek speelden zij echter alleen een karkater-rol.

1. Advanced Reading Copy(↩)

Waar te beginnen met het schrijven over dit boek. Ik heb dit boek in eerste instantie ontvangen als luisterboek, maar dat viel wel heel erg tegen. De ‘stem’ las dit boek voor zoals je dat bij anime-films tegen komt, zoals Pokemon. Dat was vervelend, en ik was blij om te merken dat dit boek ook in het Kobo Plus abonnement beschikbaar was. Toen ging het lezen op eens stukken sneller en het verhaal ook duidelijker.

Het centrale punt in dit boek is vooral, ‘kun je je nog beschaafd blijven gedragen in onbeschaafde tijden’. De hoofdpersoon Kaji, een Japanner van ongeveer 20, goed opgeleid, stelt zich deze vraag steeds, eerst als personeelschef bij een groot mijnbouwbedrijf, waar hij ook de verantwoording draagt over zo’n 600 ‘speciale krachten’, een mooie naam voor dwangarbeiders. Ook later in het leger, en tijdens zijn tocht terug naar huis blijft hij zich dat afvragen. Stap voor stap moet hij een laag van zijn menselijkheid af pellen om te overleven.

Samen met zijn vrouw, Michiko, probeert Kaji te oorlog te ontvluchten. Hij krijgt een vrijstelling van dienst áls hij een overplaatsing naar een mijn in Laohuling accepteert. Eenmaal daar komt hij tot de ontdekking dat ook hier de oorlog het leven beheerst. Al vrij snel krijgt hij de leiding over een groep dwangarbeiders. De Militaire Politie dwingt hem om hen goed te bewaken, maar biedt geen steun aan. Kaji probeert de dwangarbeiders een zo menswaardig bestaan te laten leiden, om zo hun vertrouwen te winnen. Gedeeltelijk lukt hem dat, maar toch blijven ze hem zien als een Japanse overheerser zien. Na een paar ontsnappingen dreigt de MP met harde maatregelen. Als dan alsnog 7 dwangarbeiders proberen te ontsnappen, slaan zij keihard toe. De 7 worden ter dood veroordeeld, ondanks Kaji pogingen dit te voorkomen. Na 3 onthoofdingen lukt het Kaji om de 4e en volgende te stappen. Dit heeft echter grote gevolgen voor hem. De Militaire Politie pakt hem op en als straf wordt hij gedwongen het leger in te gaan.

Hier begint dan echt het ontluisterende deel van het boek. Het Japanse leger is hard, keihard voor zijn soldaten. Niet alleen gedurende de trainingen, maar ook daarna. Rekruten worden mishandeld door ouderejaars, geweld onderling is niets bijzonders. In het Japans leger tellen dienstjaren zwaarder dan het aantal sterren op je schouder. Zo is het niet ongewoon dat een 4e-jaars soldaat der 2e klasse een 2e-jaars soldaat der 1e klasse geheel negeert.

Kaji wordt ingedeeld bij het Kwantungleger dat in Mantsjoerije gestationeerd. Ook in het leger probeert Kaji humanist te blijven, maar dat valt hem zwaar. Hij wordt van humanist, groepsleider, scherpschutter, moordenaar en bandiet. Dit alles om te overleven.

Als de oorlog over is, wil hij zich niet overgeven aan de Russen, maar wil hij zijn vrijheid behouden. Hij start met de thuisreis naar zijn Michiko, een thuisreis die langs vele obstakels gaat. Door zijn moed en zijn onverschrokkenheid krijgt hij langzamerhand een steeds grotere groep achter zich aan. Uiteindelijk ziet hij echter geen andere mogelijkheid dan zich alsnog over te geven en in krijgsgevangenschap te gaan. Opnieuw wordt hij de verschrikkingen van het Japanse leger ingezogen, de Japanse (onder)officieren proberen het gezag weer terug te krijgen, iets wat hen door de Russen oogluikend wordt toegestaan). Na de dood van een van zijn vrienden lukt het hem om uit krijgsgevangenschap te ontsnappen en reist hij weer, dit maal alleen, richting Laohuling waar zijn vrouw woont.

Het boek geeft ons een inkijk in de Japanse oorlogsherinneringen. De stijl van Gomikawa is goed. Zijn zinnen zijn niet nodeloos ingewikkeld , maar kort en bondig. Een prachtig boek over een verschrikkelijke geschiedenis die ons Nederlanders lang onbekend is gebleven. Een lange zit is dit wel. Ik heb er ruim 45 uur overgedaan om het boek te lezen, maar het was zeer de moeite waard.

Eerder vond ik deze boeken geweldig, maar sinds de laatste leespoging in 2015 kan ik me er maar niet door heen worstelen.

Ook nu, in 2021 lukt het me maar niet om er ver in te komen.

Weer eens lekker ouderwets genieten van een Biggles. Wel storend dat er bij de vertaling wat namen verwisseld zijn. Opvallend dat Biggles nu eens niet de hoofdtol speelt.
Twee jongens op een Engelse kostschool realiseren zich dat de Grote Oorlog aan hen voorbij gaat. Als dan de broer van een van hen vermist wordt, bedenken zij een plan. Ze lopen weg van de school, gaan naar een vliegbasis in Engeland en, met hulp van oude uniformen van de broer, weten zij twee vliegtuigen te ‘lenen’. Daarmee vliegen ze naar het front, waar zij uiteindelijk Biggles ontmoeten.
Na enige tijd zijn ze gedwongen om hem de waarheid te vertellen en de reden van hun komst.
Biggles ontfermt zich over de jongens en helpt hen met het opzetten van een ontsnappingsroute om neergeschoten piloten te kunnen redden.
Uiteindelijk lekt de leeftijd van de jongens uit en moet er iets bedacht worden.

Een van de betere Biggles boeken. De Biggles-boeken uit de WW1 periode zijn naar mijn inzien vele malen beter dan de overige.

10 mei 1940. De Nederlandse vliegvelden worden aangevallen door Duitse vliegtuigen. Piloten haasten zich naar hun toestellen om maar zo snel mogelijk in de lucht te zijn. In het begin kunnen zij veel tegenstand bieden tegen de Duitse overmacht, maar al gauw moet er terug gegrepen worden op ouderwetse machines.
Een van de vliegers krijgt een bijzondere opdracht mee; na een patrouille dient hij zich te melden bij de Engelse R.A.F., een opdracht die hij met tegenzin uitvoert, want is dit niet vluchtten? Het blijkt dat de Nederlandse commandant het goed gezien heeft, want vrij spoedig valt de Nederlandse verdediging.

Typisch voor Norel heel zwart wit geschreven. De geallieerden zijn zonder uitzondering allemaal goed terwijl de Duitsers allemaal slecht zijn. Ook merk je duidelijk de Christelijke achtergrond van Norel in zijn boeken. Niet dat dat heel erg is, als kind heb ik deze boeken vaak gelezen en er van genoten.