De jongen op de berg

Van de schrijver van de wereldberoemde bestseller De jongen in de gestreepte pyjama verscheen dit aangrijpende, maar bij vlagen ook verontrustende verhaal. Hoewel het boek wordt aangeprezen voor lezers vanaf 12 jaar, ligt de emotionele ondergrens naar mijn mening toch echt iets hoger. De schrijfstijl is weliswaar toegankelijk en wars van gruwelijke details, maar de thematiek is loodzwaar.

Een getekende jeugd
Het verhaal begint allesbehalve vrolijk in het Parijs van de jaren ’30. Pierrot is de zoon van een Duitse vader en een Franse moeder. Zijn vader, getraumatiseerd door de Grote Oorlog, verlaat het gezin en overlijdt niet veel later in Duitsland. Wanneer ook zijn moeder aan tuberculose sterft, blijft de jonge Pierrot alleen achter. Na een kort verblijf bij de Joodse buren – de familie Bronstein – en een eenzame tijd in een weeshuis in Orléans, wordt hij naar zijn tante in Oostenrijk gestuurd.

De schaduw van de Berghof
Zijn nieuwe thuis blijkt de ‘Berghof’ in Obersalzberg te zijn: het beruchte Alpenverblijf van Adolf Hitler. Hier verandert Pierrot razendsnel. Onder dwang verandert zijn naam in de Germaanse ‘Pieter’ en langzaam maar zeker raakt hij volledig in de ban van de Führer en diens verderfelijke ideologie. De transformatie is schokkend; de onschuldige jongen van weleer wordt mede-verantwoordelijk voor het verraad van zijn eigen tante, de chauffeur en diverse anderen.

Na de oorlog
Na de val van het regime en een verblijf in een gevangenenkamp, volgt een zwerftocht door België en Nederland. Uiteindelijk keert hij terug naar Parijs om zijn levensverhaal te delen met zijn jeugdvriend Bronstein, die de oorlog heeft overleefd en inmiddels schrijver is geworden.

Kritische kanttekening
Ondanks de sterke thematiek kent het boek enkele ongeloofwaardige momenten. Zo correspondeert Pierrot als zes- of zevenjarig kind al op een niveau dat zelfs voor een hoogbegaafd kind onwaarschijnlijk zou zijn. Daarnaast zet ik persoonlijk mijn vraagtekens bij het gebruik van historische, publieke figuren in fictie. Of ze nu ‘goed’ of ‘fout’ waren; zij kunnen zich immers niet meer verdedigen tegen de woorden die een auteur hen in de mond legt.

Al met al is ‘De jongen op de berg’ zeker een aanrader voor wie houdt van historische fictie met een scherp moreel randje, mits je bereid bent de onrealistische elementen voor lief te nemen.